Bądź na bieżąco z prawem i zasadami podatkowymi

Zapisz się na nasz Newsletter

Kto będzie po mnie dziedziczył?

Kto będzie po mnie dziedziczył?
„Kto będzie po mnie dziedziczył?” – niewiele jest osób, które na co dzień zadają sobie to pytanie. Tymczasem odsuwanie w czasie uregulowania kwestii spadkowych to błąd, który może doprowadzić do wielu problemów i nieporozumień w przyszłości. Warto zadbać o nie wcześniej. Poniżej wyjaśniamy ogólne zasady dziedziczenia, abyś już nigdy nie musiał się zastanawiać się komu przypadnie spadek po Twojej śmierci.

Wbrew pozorom odpowiedź pytanie „kto będzie po mnie dziedziczył” nie jest wcale taka oczywista i wpływa na nią wiele czynników. Najważniejszym z nich jest to, czy sporządziłeś testament, czy też nie. Od tego bowiem zależy, czy dziedziczyć będą osoby powołane przez Ciebie w testamencie, czy też wskazane w Kodeksie cywilnym.

Kto będzie po mnie dziedziczył, jeżeli nie sporządzę testamentu, czyli na czym polega dziedziczenie ustawowe

Z dziedziczenie ustawowym mamy do czynienia wówczas, gdy zmarły nie sporządził przed śmiercią testamentu. Wówczas będą po nim dziedziczyć członkowie rodziny w kolejności wskazanej w Kodeksie cywilnym. Kształtuje się ona następująco:

Kolejność dziedziczenia

  1. W pierwszej kolejności dziedziczą dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek. Każde z nich dziedziczy spadek w częściach równych, jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. Co istotne, jeżeli którekolwiek z dzieci zmarłego nie dożyło otwarcia spadku (czyli zmarło przed spadkodawcą), to spadek, który by mu przypadł, dziedziczą jego dzieci (czyli wnuki spadkodawcy) w częściach równych.
  2. Jeśli spadkodawca nie miał dzieci, wówczas do spadku powołani zostaną jego małżonek oraz rodzice. Udział spadkowy każdego z rodziców, które dziedziczy razem z małżonkiem spadkodawcy, wynosi jedną czwartą całości spadku.
  3. Jeśli spadkodawca nie miał małżonka oraz dzieci, wówczas cały spadek przypada jego rodzicom w częściach równych.
  4. Jeżeli jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, wówczas jego udział spadkowy przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych.
  5. W sytuacji, gdy którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym.
  6. Jeżeli jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku i brak jest rodzeństwa spadkodawcy lub ich zstępnych, udział spadkowy rodzica dziedziczącego w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy wynosi połowę spadku.
  7. Jeśli spadkodawca nie ma rodziców, rodzeństwa, ani zstępnych w postaci dzieci, wnucząt prawnucząt, wówczas cały majątek spadkowy przypada małżonkowi.
  8. W przypadku braku dzieci spadkodawcy, małżonka, rodziców i rodzeństwa, spadek przypada dziadkom, którzy dziedziczą w częściach równych. Jeżeli któreś z dziadków spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym.
  9. Do dziedziczenia dojść mogą także dzieci małżonka spadkodawcy. W przypadku gdy spadkodawca nie pozostawił żyjącego małżonka ani krewnych powołanych do dziedziczenia. Wówczas tzw. pasierbom spadek przypada w częściach równych.
  10. W braku małżonka spadkodawcy, jego krewnych i dzieci małżonka spadkodawcy, spadek przypada gminie ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy. Jeżeli ostatniego miejsca zamieszkania w Polsce nie da się ustalić, albo spadkodawca mieszkał przed śmiercią za granicą, spadek przypada Skarbowi Państwa.

Jak widzisz w kwestii dziedziczenia przepisy są dość szczegółowe. Wszystko po to, aby w braku odmiennego uregulowania tej kwestii w testamencie majątek spadkowy (oraz wiążące się z nim zobowiązania) znalazł swojego nabywcę. Jeżeli nie zdecydujesz się na jego sporządzenie, to kolejność dziedziczenia nastąpi według opisanego wyżej klucza. Zawsze możesz jednak ją zmienić.

Kogo mogę powołać na spadkobiercę w testamencie?

Każda dorosła osoba, która ma pełną zdolność do czynności prawnych (czyli nie jest całkowicie lub częściowo ubezwłasnowolniona). Taka osoba może sporządzić testament i zdecydować w nim co się stanie z jej majątkiem po jej śmierci.

Przepisy nie przewidują żadnych ograniczeń w zakresie tego kogo można powołać na spadkobiercę w testamencie. W zasadzie może to być każda osoba fizyczna lub prawna pod warunkiem, że istnieje w chwili otwarci spadku. Czyli śmierci spadkodawcy. Istnieją jednak wyjątki. Pierwszy dotyczy nienarodzonego dziecka, które w chwili otwarcia spadku było już poczęte – może być spadkobiercą, jeżeli urodzi się żywe. Drugi odnosi się do fundacji powołanej w treści samego testamentu. Taka fundacja również może odziedziczyć spadek pod warunkiem, że zostanie wpisana do rejestru w ciągu dwóch lat od ogłoszenia testamentu.

Testament a zachowek

Sporządzając testament musisz jednak o czymś pamiętać. Otóż prawo polskie dość mocno chroni rodzinę zmarłego przed ograniczeniem jej praw do spadku. Jednym z przejawów tego jest instytucja zachowku, która ma na celu zabezpieczenie osób najbliższych spadkodawcy przed pozbawieniem ich majątku spadkowego. Nadmienić należy, że mówiąc o osobach najbliższych spadkodawcy chodzi o formalne więzy pokrewieństwa, a nie bliskość w znaczeniu faktycznym.

Jeżeli spadkodawca w taki sposób rozporządził swoim majątkiem, iż jego zstępni, małżonek oraz rodzice nie otrzymają żadnego majątku, bądź otrzymają go w symbolicznym zakresie, przysługuje im prawo do zachowku. Wspomnianym osobom należy się określony udział w spadku. Bez względu na to czy przeznaczysz im coś w testamencie, czy też całkowicie je pominiesz.

Jeżeli któraś z tych osób jest trwale niezdolna do pracy albo małoletnia – są to dwie trzecie wartości udziału spadkowego. Który by jej przypadał przy dziedziczeniu ustawowym. W pozostałych wypadkach – połowa wartości tego udziału.

Musisz zatem pamiętać, że pomimo, iż teoretycznie masz prawo dowolnie decydować komu po śmierci przypadnie Twój majątek, to i tak osoby te mogą domagać się należnego im zachowku. Istnieją jednak rozwiązania, które mogą temu zapobiec.

Jednym z nich jest wydziedziczenie, które tak naprawdę nie jest niczym innym jak pozbawieniem prawa do zachowku. Można go dokonać wyłącznie w testamencie, jednak aby było skuteczne, muszą być spełnione określone warunki. Mianowicie uprawniony do zachowku zostanie jego pozbawiony, jeżeli:

  • wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego,
  • dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci,
  • uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

Kolejnym rozwiązaniem jest zawarcie umowy o zrzeczenie się dziedziczenia. Wszystkiego na jej temat dowiesz się z artykułu „Czy można zrzec się spadku, czyli kilka słów na temat zrzeczenia się dziedziczenia”.

Kto będzie po mnie dziedziczył? Podsumowanie

Wbrew powszechnej opinii zagadnienia związane z dziedziczeniem nie należą do najłatwiejszych. Jednocześnie prędzej czy później każdemu z nas przyjdzie się z nimi zmierzyć. Dlatego warto odpowiednio wcześnie zadać sobie pytanie. O to kto będzie po mnie dziedziczył i właściwie przygotować się na każdą, nawet najbardziej nieprzewidzianą życiową sytuację.

Jeżeli nie możesz podróżować do Polski, aby załatwić swoje sprawy spadkowe- zapraszamy do kontaktu. Kwestie spadkowe uregulujesz w naszej kancelarii.

Powyższy artykuł zawiera jedynie informacje ogólne, przez co nie stanowi profesjonalnej porady prawnej. Prosimy o wzięcie pod uwagę możliwości zmiany prawa od momentu publikacji powyższego artykułu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Bądź na bieżąco z prawem i zasadami podatkowymi

Zapisz się na nasz Newsletter

Wszystkie prawa zastrzeżone © 2020 - Czerwinska | Group of Companies

We use cookies to give you the best online experience. By agreeing you accept the use of cookies in accordance with our cookie policy.

Ustawienia prywatności zostały zapisane!
Privacy Settings

When you visit any web site, it may store or retrieve information on your browser, mostly in the form of cookies. Control your personal Cookie Services here.

These cookies are necessary for the website to function and cannot be switched off in our systems.

In order to use this website we use the following technically required cookies
  • wordpress_test_cookie
  • wordpress_logged_in_
  • wordpress_sec

Odrzuć
Zaakceptuj

Zwiększ swoje obroty i zarobki

Bądź na bieżąco!