Co stanie się z moimi dziećmi i domem, jeśli mnie zabraknie?
To jedno z najważniejszych pytań, jakie zadają rodzice posiadający nieruchomość w Wielkiej Brytanii. Wielu z nich zakłada, że dom automatycznie pozostanie najbliższej rodzinie, dzieci zostaną zabezpieczone, a opiekę nad nimi przejmie wskazana wcześniej osoba.
W praktyce wszystko zależy od kilku czynników: czy pozostawiłeś ważny testament, w jaki sposób nieruchomość jest zarejestrowana, czy pozostaje na niej kredyt hipoteczny oraz czy Twoje dzieci są jeszcze małoletnie.
Co stanie się z domem?
Jeżeli nieruchomość należy wyłącznie do Ciebie, co do zasady stanie się częścią Twojego majątku spadkowego. Po uregulowaniu zobowiązań zostanie przekazana zgodnie z testamentem, a jeśli testamentu nie ma, zgodnie z ustawowymi zasadami dziedziczenia obowiązującymi w Anglii i Walii.
W przypadku domu posiadanego wspólnie kluczowe znaczenie ma forma współwłasności.
Jeśli nieruchomość jest własnością typu joint tenants, czyli współwłasnością z prawem automatycznego przejścia udziału na drugiego współwłaściciela, udział zmarłego przechodzi automatycznie na pozostałego właściciela. Nie można przekazać tego udziału innej osobie w testamencie.
Jeżeli właściciele posiadają nieruchomość jako tenants in common, czyli w ramach współwłasności udziałowej, udział zmarłego nie przechodzi automatycznie na drugiego właściciela. Można rozporządzić nim w testamencie, na przykład pozostawić go dzieciom albo objąć odpowiednio skonstruowanym rozwiązaniem testamentowym.
Dlatego samo napisanie w testamencie, że dom ma otrzymać dziecko, może nie wystarczyć. Najpierw należy sprawdzić, w jaki sposób nieruchomość jest własnością oraz jaki udział rzeczywiście może zostać objęty testamentem.
Co z kredytem hipotecznym?
Śmierć właściciela nie powoduje automatycznego umorzenia kredytu hipotecznego. Przy administrowaniu majątkiem należy uwzględnić pozostające zobowiązania, a wykonawcy testamentu mogą być zmuszeni do kontaktu z kredytodawcą, wykorzystania innych środków należących do spadku, sprawdzenia ewentualnego ubezpieczenia albo sprzedaży nieruchomości.
Pozostawienie dziecku domu nie zawsze oznacza więc, że otrzyma ono nieruchomość wolną od kredytu. Testament powinien być przygotowany z uwzględnieniem sytuacji finansowej, sposobu własności domu i planu na spłatę pozostającego zadłużenia.
Kto zaopiekuje się małoletnim dzieckiem?
W testamencie rodzic może wskazać osobę, którą chciałby ustanowić opiekunem testamentowym dla dziecka poniżej 18 roku życia. Jest to szczególnie ważne, gdy rodzic chce świadomie zdecydować, komu powierzyć odpowiedzialność za dziecko, jeśli jego zabraknie.
Trzeba jednak pamiętać, że wskazanie opiekuna w testamencie nie zawsze oznacza, że obejmie on odpowiedzialność natychmiast po śmierci jednego z rodziców. Znaczenie ma między innymi to, czy przy życiu pozostaje drugi rodzic lub inna osoba posiadająca odpowiedzialność rodzicielską (parental responsibility), czyli prawo i obowiązek podejmowania ważnych decyzji dotyczących dziecka, oraz jaka jest sytuacja prawna dziecka.
Wybór opiekuna powinien być wcześniej omówiony z wybraną osobą. Warto również wskazać opiekuna zastępczego na wypadek, gdyby pierwsza osoba nie mogła albo nie chciała przyjąć tej roli.
Kto będzie zarządzał majątkiem dziecka?
Opieka nad dzieckiem i zarządzanie odziedziczonym przez nie majątkiem to dwie różne kwestie.
W testamencie można powołać wykonawców testamentu oraz powierników (trustees), którzy będą zarządzać majątkiem pozostawionym dziecku do czasu osiągnięcia określonego wieku. Można również odpowiednio uregulować zasady korzystania ze środków na potrzeby dziecka, na przykład jego utrzymanie, edukację i rozwój.
Opiekun dziecka nie musi być jednocześnie osobą zarządzającą jego spadkiem. Rozdzielenie tych ról może być rozsądne, szczególnie jeżeli pozostawiany majątek obejmuje nieruchomość lub większe środki finansowe.
Co się stanie, jeśli nie pozostawisz testamentu?
Jeżeli umrzesz bez ważnego testamentu, Twój majątek zostanie podzielony według zasad dziedziczenia ustawowego w przypadku braku testamentu (intestacy). Nie uwzględniają one wszystkich osobistych relacji ani ustnych ustaleń rodzinnych.
Sposób podziału będzie zależał między innymi od tego, czy pozostawiasz małżonka lub partnera w formalnym związku partnerskim (civil partnership) oraz dzieci. Partner pozostający w związku nieformalnym nie dziedziczy automatycznie na podstawie tych zasad, niezależnie od długości związku.
Brak testamentu oznacza również, że nie pozostawiasz w nim własnego wyboru wykonawców testamentu, powierników ani opiekunów dla małoletnich dzieci.
Testament powinien odpowiadać Twojej rzeczywistej sytuacji
Samo posiadanie testamentu nie rozwiąże każdego problemu, jeżeli dokument nie uwzględnia:
- sposobu własności nieruchomości;
- kredytu hipotecznego i innych zobowiązań;
- wieku dzieci;
- sytuacji małżonka, partnera albo dzieci z poprzednich związków;
- wyboru opiekunów;
- osób zarządzających majątkiem dzieci;
- majątku znajdującego się poza Wielką Brytanią.
Przygotowanie testamentu powinno rozpocząć się od analizy sytuacji rodzinnej i majątkowej.
W Czerwinska Group pomagamy klientom w Anglii i Walii uporządkować ich życzenia, sprawdzić sposób własności nieruchomości oraz przygotować testament uwzględniający dzieci, dom i indywidualną sytuację rodzinną.
Jeżeli chcesz wiedzieć, co w Twojej sytuacji stanie się z domem i jak możesz zabezpieczyć dzieci, zapraszamy do umówienia konsultacji testamentowej. Podczas spotkania omówimy sytuację rodzinną i majątkową, nieruchomość, istniejące zobowiązania i osoby, którym chcesz powierzyć opiekę nad dziećmi, jak i zarządzanie ich majątkiem.
Źródła i dodatkowe informacje
Informacje zawarte w artykule opierają się na materiałach dotyczących prawa Anglii i Walii, dostępnych na stronach:
- GOV.UK – współwłasność nieruchomości
- GOV.UK – dziedziczenie bez testamentu
- GOV.UK – administrowanie majątkiem osoby zmarłej
- GOV.UK – wymogi dotyczące ważności testamentu
- Children Act 1989, section 5
Jeśli ten wpis był dla Ciebie wartościowy, postaw nam kawę i pomóż nam tworzyć więcej takich treści. Dziękujemy za Twoje wsparcie!
Powyższy artykuł zawiera jedynie informacje ogólne, przez co nie stanowi profesjonalnej porady prawnej. Prosimy o wzięcie pod uwagę możliwości zmiany prawa od momentu publikacji powyższego artykułu.
