Andy Burnham nowym premierem Wielkiej Brytanii. Co jego plany mogą oznaczać dla małych firm?

Zmiana premiera zawsze wywołuje pytania o podatki, koszty zatrudnienia i warunki prowadzenia działalności. Dla właścicieli małych firm nie są to jedynie polityczne dyskusje. Każda zmiana stawek, ulg czy przepisów może bezpośrednio wpłynąć na płynność finansową, ceny usług i decyzje dotyczące dalszych inwestycji.

Andy Burnham objął urząd premiera Wielkiej Brytanii 20 lipca 2026 roku. W pierwszych wystąpieniach zapowiedział bliższą współpracę rządu z biznesem, reformę business rates, większe wsparcie dla regionów oraz działania mające obniżyć część kosztów ponoszonych przez przedsiębiorców.

To kierunek, który może przynieść małym firmom konkretne korzyści. Na ostateczne wnioski jest jednak za wcześnie. Część propozycji pozostaje na etapie zapowiedzi, a ich finansowe szczegóły mają zostać przedstawione dopiero w jesiennym budżecie.

Nowy premier zapowiada bliższą współpracę z przedsiębiorcami

Już kilka dni po objęciu urzędu Andy Burnham spotkał się z przedstawicielami najważniejszych organizacji biznesowych, w tym Federation of Small Businesses, British Chambers of Commerce, Small Business Britain i Confederation of British Industry.

Nowa oferta rządu dla przedsiębiorców ma opierać się na kilku elementach:

• większej przewidywalności decyzji gospodarczych,
• czytelnym, długoterminowym kierunku polityki,
• szybszym podejmowaniu decyzji,
• mocniejszym głosie przedsiębiorców przy tworzeniu nowych rozwiązań,
• ograniczeniu barier utrudniających inwestowanie i zatrudnianie.

Dla małej firmy stabilność przepisów często ma większe znaczenie niż jednorazowa ulga. Przedsiębiorca musi wiedzieć, jakie koszty czekają go za kilka lub kilkanaście miesięcy, aby rozsądnie planować zatrudnienie, zakup sprzętu czy rozwój działalności.

Business rates: pierwsza konkretna ulga dla części firm

Jedną z pierwszych konkretnych zapowiedzi jest 20-procentowa ulga w business rates dla pubów, klubów i lokali z muzyką na żywo. Ma ona obowiązywać od kwietnia 2027 roku.

Zmiana jest szczególnie istotna dla firm działających w lokalach stacjonarnych, ponieważ business rates stanowią dla wielu z nich poważne obciążenie niezależne od bieżącego poziomu sprzedaży.

Na tym etapie nie wiadomo jeszcze, czy preferencja zostanie rozszerzona na inne branże. Premier sygnalizował szerszą reformę systemu, która mogłaby objąć między innymi małe, niezależne firmy z sektora handlu, gastronomii i usług rekreacyjnych. Dopóki nie zostaną opublikowane szczegółowe przepisy, nie należy jednak uwzględniać takich potencjalnych oszczędności w firmowym budżecie.

Zerowa stawka VAT na prąd: kto może skorzystać?

Od 1 października 2026 roku VAT na krajowe rachunki za energię elektryczną ma zostać obniżony z 5% do 0%.

Zmiana może przynieść korzyść nie tylko gospodarstwom domowym. Mogą odczuć ją również niektóre mikrofirmy niebędące płatnikami VAT, jeżeli korzystają z energii objętej zasadami właściwymi dla dostaw krajowych. Dotyczyć to może między innymi części osób pracujących z domu lub prowadzących niewielką działalność w lokalu o mieszanym przeznaczeniu.

W praktyce przedsiębiorca powinien sprawdzić:

• na kogo wystawiana jest umowa i faktura za energię,
• jaki rodzaj taryfy stosuje dostawca,
• czy zużycie kwalifikuje się do zasad dotyczących energii krajowej,
• jaka część kosztu jest rozliczana w działalności.

Sama obniżka VAT nie zmienia zasad zaliczania wydatków do kosztów firmy. Sposób rozliczenia nadal zależy od formy prowadzenia działalności i faktycznego wykorzystania energii do celów biznesowych.

Więcej pieniędzy i decyzji poza Londynem

Andy Burnham od lat opowiada się za decentralizacją, czyli przekazaniem większej części środków i uprawnień z Westminsteru do regionów. Dla przedsiębiorców działających poza Londynem może to oznaczać lepiej dopasowane programy wsparcia, inwestycje w transport i łatwiejszy dostęp do lokalnego finansowania.

Planowane fundusze Good Growth Funds mają łączyć środki publiczne i prywatne dostępne w poszczególnych regionach. Ich zadaniem ma być wspieranie lokalnych start-upów oraz firm, które są gotowe wejść na kolejny etap rozwoju.

Dla przedsiębiorców z Yorkshire i innych regionów ważne będzie więc śledzenie nie tylko komunikatów rządu centralnego, ale również informacji publikowanych przez lokalne władze, combined authorities, izby handlowe i regionalne organizacje rozwoju biznesu. To właśnie na poziomie lokalnym mogą pojawić się nabory do programów, grantów lub preferencyjnego finansowania.

Zamówienia publiczne mogą stać się bardziej dostępne dla małych firm

Rząd zapowiada również szersze wykorzystanie zamówień publicznych do wspierania brytyjskich przedsiębiorstw, zatrudnienia, praktyk zawodowych i innowacji.

Jeśli te deklaracje przełożą się na prostsze procedury oraz lepszy dostęp małych podmiotów do kontraktów publicznych, może to otworzyć nowe możliwości dla firm świadczących między innymi usługi administracyjne, szkoleniowe, technologiczne, budowlane, opiekuńcze czy doradcze.

Warto już teraz zadbać o dokumenty, które często są wymagane w przetargach i procesach zakupowych:

• aktualne ubezpieczenie firmy,
• polityki dotyczące ochrony danych i bezpieczeństwa,
• referencje oraz przykłady zrealizowanych usług,
• jasny cennik i opis zakresu świadczeń,
• uporządkowane rozliczenia i brak zaległości,
• procedury związane z zatrudnieniem i równym traktowaniem.

Gotowość formalna może zdecydować o tym, czy firma będzie w stanie szybko odpowiedzieć na pojawiające się możliwości.

Innowacje i wsparcie dla rozwijających się przedsiębiorstw

Nowy premier zapowiedział budowę Innovation Nation i większe wsparcie dla naukowców, technologów, przedsiębiorców oraz branż kreatywnych. Utworzenie wspólnego resortu biznesu, innowacji, nauki i handlu ma ułatwić koordynację inwestycji oraz usuwanie barier hamujących rozwój.

Dla małych firm może to z czasem oznaczać nowe programy finansowania, współpracę z uczelniami, granty na cyfryzację lub wsparcie przy wdrażaniu innowacyjnych produktów. Na razie jest to przede wszystkim kierunek polityczny. Konkretne programy, kryteria i terminy będą miały większe znaczenie niż same hasła.

Zatrudnianie młodych ludzi: szansa, ale również zobowiązanie

Rząd chce, aby przedsiębiorcy pomogli ograniczyć bezrobocie wśród młodych ludzi i stworzyli im pierwszy szczebel wejścia na rynek pracy. Jednocześnie firmy mają zyskać lepszy dostęp do osób przygotowanych do zawodów potrzebnych w danym regionie.

Możliwe są więc dalsze działania wspierające praktyki, staże, szkolenia zawodowe i pierwsze zatrudnienie. Dla małego pracodawcy może to być sposób na stopniowe budowanie zespołu, ale tylko wtedy, gdy programy będą proste, dobrze finansowane i dostosowane do realnych kosztów wdrożenia nowej osoby.

Każda firma rozważająca zatrudnienie powinna pamiętać, że nawet program dofinansowany przez państwo nie zastępuje prawidłowej umowy, payroll, ubezpieczenia Employers’ Liability ani obowiązków wynikających z prawa pracy.

Czy zmienią się podatki i koszty zatrudnienia?

To obecnie jedno z najważniejszych pytań. Pojawiły się sygnały dotyczące możliwych zmian w business rates oraz rozważenia obniżenia kosztów związanych z Employers’ National Insurance. Nie przedstawiono jednak pełnych zasad ani potwierdzonego harmonogramu szerszych reform.

Najważniejszą datą będzie 28 października 2026 roku. Wtedy kanclerz skarbu John Healey ma przedstawić Autumn Budget, który powinien pokazać, jak rząd zamierza finansować swoje plany i które zapowiedzi rzeczywiście zostaną wdrożone.

Do tego czasu przedsiębiorcy powinni zachować ostrożność. W planach finansowych najlepiej opierać się na obowiązujących stawkach i przepisach, a ewentualne ulgi traktować jako przyszłą możliwość, nie jako pewne oszczędności.

Co właściciel małej firmy powinien zrobić już teraz?

Zmiana premiera nie wymaga natychmiastowej przebudowy firmy. Jest jednak dobrym momentem na sprawdzenie, czy działalność jest przygotowana na kolejne decyzje fiskalne.

Warto:

1. Zaktualizować prognozę przychodów, kosztów i płynności na kolejne 12 miesięcy.
2. Sprawdzić, jaką część wydatków stanowią energia, business rates i zatrudnienie.
3. Nie planować wydatków na podstawie ulg, które nie zostały jeszcze potwierdzone w przepisach.
4. Obserwować informacje przed i po Autumn Budget z 28 października.
5. Śledzić lokalne programy finansowania i wsparcia dla firm.
6. Uporządkować księgowość i dokumentację, aby móc szybko skorzystać z nowych programów.
7. Przed większą decyzją podatkową lub inwestycyjną sprawdzić jej skutki w odniesieniu do własnej działalności.

Co zmiana premiera oznacza dla polskich przedsiębiorców w UK?

Dla polskich właścicieli firm w Wielkiej Brytanii najważniejsze będą nie polityczne deklaracje, lecz ich przełożenie na codzienne koszty działalności. Reforma business rates może pomóc firmom prowadzącym lokale. Obniżka VAT na energię może przynieść niewielkie oszczędności części mikroprzedsiębiorstw. Decentralizacja i lokalne fundusze mogą natomiast zwiększyć dostęp do wsparcia poza Londynem.

Jednocześnie nie znamy jeszcze pełnego kosztu planów nowego rządu ani wszystkich zmian podatkowych, które mogą pojawić się w jesiennym budżecie. Dlatego najrozsądniejszą strategią pozostaje dobre przygotowanie finansowe, regularne śledzenie oficjalnych komunikatów i podejmowanie decyzji na podstawie ogłoszonych przepisów, a nie samych zapowiedzi.

Podsumowanie

Pierwsze deklaracje Andy’ego Burnhama wskazują, że małe firmy mają znaleźć się bliżej centrum polityki gospodarczej. Reforma business rates, regionalne fundusze, łatwiejszy dostęp do zamówień publicznych i większe wsparcie dla innowacji mogą stworzyć przedsiębiorcom nowe możliwości.

Prawdziwy obraz zmian poznamy jednak dopiero po przedstawieniu szczegółów w Autumn Budget 28 października 2026 roku. Do tego czasu właściciele firm powinni planować ostrożnie, pilnować płynności i przygotować się zarówno na możliwe ulgi, jak i na nowe obowiązki.

Jeżeli prowadzisz działalność w Wielkiej Brytanii i chcesz sprawdzić, jak nowe rozwiązania mogą wpłynąć na rozliczenia Twojej firmy, warto przeanalizować je w odniesieniu do jej formy prawnej, kosztów i planów rozwoju.

Źródła wykorzystane do weryfikacji informacji:

• Simply Business, What could Andy Burnham mean for small businesses?, aktualizacja 31 lipca 2026 r.
• GOV.UK, PM puts new offer on the table to businesses in first talks with industry groups, 24 lipca 2026 r.

Informacja redakcyjna: Artykuł przedstawia stan informacji na 3 sierpnia 2026 roku. Ma charakter ogólny i informacyjny. Nie stanowi indywidualnej porady podatkowej, prawnej ani finansowej.

Jeśli ten wpis był dla Ciebie wartościowy, postaw nam kawę i pomóż nam tworzyć więcej takich treści. Dziękujemy za Twoje wsparcie! 

Powyższy artykuł zawiera jedynie informacje ogólne, przez co nie stanowi profesjonalnej porady prawnej. Prosimy o wzięcie pod uwagę możliwości zmiany prawa od momentu publikacji powyższego artykułu.